Fara beint í spjallið

Efnisflokkur

Ljóð, bragfræði og kveðskapur

Bragfræði er það sem almenn gervigreind ræður alls ekki við. Stuðlar og höfuðstafir eru hljóðregla, ekki stafaregla, og erlend líkön telja bara stafi og skila vísum sem eru rangar í hverju einasta vísuorði.

Hafdís kann ljóðstafasetningu, innrím og hefðbundna íslenska bragarhætti: ferskeytlu, stafhendu, hringhendu, sléttubönd og fornyrðislag. Hún merkir hvar stuðlarnir liggja svo þú getir sannreynt vísuna sjálf.

Hér færðu vísu í afmælið, minningarorð, tækifærisvísu eða skýringu á kenningum úr Snorra-Eddu.

Spyrja Hafdísi núna

5 tilbúnar fyrirspurnir í þessum flokki

Hver þeirra er fullbúin íslensk fyrirspurn. Smelltu á hana á forsíðunni og svarið kemur strax — eða lestu hana hér og orðaðu þína eigin útgáfu.

  1. Yrkja ferskeytlu

    Rétt rím og ljóðstafir — með skýringu á bragarhættinum.

    Yrktu þrjár ferskeytlur um íslenskt sumarkvöld við sjóinn. Fylgdu réttri bragfræði: fjögur vísuorð, ljóðstafir (tveir stuðlar og höfuðstafur) og víxlrím abab. Skrifaðu undir hverja vísu stutta skýringu á því hvar stuðlarnir og höfuðstafurinn liggja. Bættu loks við einni hringhendu um sama efni og merktu innrímið.

    ferskeytlavísakveðarím

  2. Vísa í tækifærið

    Afmæli, brúðkaup eða kveðjustund — í bundnu máli.

    Yrktu tækifærisvísu fyrir tilefnið sem ég lýsi — afmæli, brúðkaup, starfslok, útskrift eða kveðjustund. Spurðu mig fyrst um nafn, tilefni og eitt einkenni viðkomandi ef ég hef ekki gefið það. Skilaðu síðan þremur vísum í ólíkum tón: hlýrri, gamansamri og hátíðlegri. Allar með réttum ljóðstöfum og endarími. Merktu bragarháttinn undir hverri og segðu hvor hentar best til upplestrar.

    afmælisvísabrúðkaupsvísatækifærisvísaræða í bundnu máli

  3. Kenningar úr Eddu

    Skáldamálið skýrt með dæmum úr fornum kveðskap.

    Útskýrðu tíu klassískar kenningar og heiti úr Snorra-Eddu, til dæmis „báru fákur“, „hrafna vín“ og „Ymis blóð“. Settu þær í töflu með merkingu, uppruna í goðafræðinni og einu dæmi úr varðveittum kveðskap. Semdu síðan þrjár nýjar kenningar um nútímahluti — síma, rafmagn og flugvél — og skýrðu hvernig þær eru byggðar upp eftir sömu reglum.

    kenningarSnorra-Eddaskáldamálgoðafræði

  4. Bragarhættir útskýrðir

    Hver háttur með reglu, dæmi og hvenær hann á við.

    Farðu yfir helstu íslensku bragarhættina: ferskeytlu, stafhendu, hringhendu, sléttubönd, braghendu, fornyrðislag, ljóðahátt og dróttkvætt. Fyrir hvern hátt: reglan í einni málsgrein (vísuorð, atkvæðatal, ljóðstafir, rím), eitt varðveitt dæmi, ein ný vísa sem þú yrkir sjálf, og hvenær hátturinn er notaður. Settu yfirlitið í töflu í lokin þar sem hættirnir eru bornir saman.

    bragarhættirdróttkvættfornyrðislagstafhendarímur

  5. Greina ljóð

    Bragur, myndmál og merking — lið fyrir lið.

    Ég lími inn íslenskt ljóð. Greindu það: fyrst bragarháttinn og hvernig ljóðstafir og rím liggja, sýnt á fyrsta erindinu með merkingum. Því næst myndmálið og hvaðan það er sótt. Svo efnið sjálft: hvað ljóðið segir og hvað það gefur í skyn. Settu það loks í samhengi — tímabil, stefnu og önnur ljóð sem tala við það. Ef höfundur er óþekktur, segðu hvað bragurinn og orðfærið gefa til kynna um aldur.

    ljóðagreiningmyndmálbókmenntagreiningljóðstafir

Aðrir efnisflokkar