Fara beint í spjallið

Efnisflokkur

Íslandssaga, Íslendingasögur og þjóðsögur

Íslandssagan er þéttofin: sami bær, sama ætt og sama deilumál geta gengið í gegnum fimm aldir. Hafdís heldur samhenginu og setur atburði á tímalínu í stað þess að tína til stakar ártöl.

Hér er efnið um landnám og goðaveldi, Íslendingasögurnar og persónur þeirra, Sturlungaöld, siðaskiptin, einokun og sjálfstæðisbaráttuna — og þjóðsögurnar sem lifðu samhliða: huldufólk, útilegumenn, draugar og álagablettir.

Eldgosin fá sinn eigin kafla: Eldgjá, Heklugosin, Skaftáreldar, Vestmannaeyjagosið og Reykjaneseldar.

Spyrja Hafdísi núna

5 tilbúnar fyrirspurnir í þessum flokki

Hver þeirra er fullbúin íslensk fyrirspurn. Smelltu á hana á forsíðunni og svarið kemur strax — eða lestu hana hér og orðaðu þína eigin útgáfu.

  1. Íslendingasaga um daginn

    Dagurinn í dag skráður í stíl fornsagnanna.

    Skrifaðu kafla um daginn í dag eins og hann væri hluti af Íslendingasögu: knappur stíll, þátíð, hlutlaus sögumaður og ættartala í fyrstu málsgrein. Láttu smávægilegt atvik — röð á kaffihúsi, bílastæði eða veðurspá — verða að metnaðarfullum deilum með fyrirboða, vígaferlum í orðum og eftirmælum. Endaðu á vísu í dróttkvæðum hætti og einni setningu um það hvernig menn mundu þetta lengi síðan.

    ÍslendingasögurfornsögursagnastíllNjála

  2. Þjóðsögur og huldufólk

    Ný saga í tón þjóðsagnasafns Jóns Árnasonar.

    Semdu nýja íslenska þjóðsögu um huldufólk sem býr í klettum við nýtt íbúðahverfi. Notaðu tón og orðfæri úr þjóðsagnasafni Jóns Árnasonar: hlutlausan sögumann, staðarnöfn, tímasetningu („það var á jólaföstu“) og siðferðilega lexíu í lokin. Skiptu sögunni í þrjá stutta kafla og bættu við eftirmála þar sem þú skýrir hvaða þjóðsagnaminni þú notaðir og hvar sambærilegar sögur eru til.

    huldufólkálfarþjóðsögurJón Árnasondraugasögur

  3. Tímalína atburðar

    Aðdragandi, atburður og eftirmál á einni línu.

    Settu upp tímalínu um atburðinn eða tímabilið sem ég nefni í Íslandssögunni. Byrjaðu á aðdragandanum þrjátíu til fimmtíu árum fyrr og endaðu á eftirmálunum. Settu tímalínuna í töflu: ártal, atburður, hverjir komu við sögu og hvers vegna það skipti máli. Skrifaðu svo þrjár málsgreinar um hvað hefði getað farið öðruvísi. Merktu skýrt hvað er vel staðfest og hvað sagnfræðingar deila enn um.

    ÍslandssagalandnámSturlungaöldsiðaskiptintímalína

  4. Eldgos og afleiðingar

    Frá Eldgjá til Reykjaneselda — hvað gerðist raunverulega.

    Farðu yfir eldgosið sem ég nefni: hvar það var, hvenær, hversu lengi það stóð og hversu stórt það var í samanburði við önnur íslensk gos. Lýstu afleiðingunum í þremur lögum — á fólkið sem bjó næst, á landið allt, og á umheiminn ef þær náðu svo langt. Segðu hvaða heimildir eru til um gosið og hversu áreiðanlegar þær eru. Endaðu á því hvað gerist ef sama svæði gýs í dag.

    eldgosHeklaSkaftáreldarEldgjáVestmannaeyjagosiðReykjaneseldar

  5. Ættarsaga og örnefni

    Nafnið, bærinn og fólkið sett í samhengi.

    Ég nefni bæ, örnefni eða ættarnafn. Segðu mér hvað er vitað: uppruna nafnsins og hvað það þýðir, hvenær það kemur fyrst fyrir í heimildum, hvaða atburðir og fólk tengjast staðnum, og hvernig svæðið breyttist frá landnámi til dagsins í dag. Merktu skýrt hvað er staðfest í rituðum heimildum og hvað er munnmæli. Endaðu á því hvar ég get flett þessu upp sjálf — Íslendingabók, Örnefnasafn, Jarðabók.

    örnefniættfræðiÍslendingabókjarðabókbæjarnöfn

Aðrir efnisflokkar